Przypadki

Odleżyny – wielki problem pielęgnacyjny

02 lipca 2017

Odleżyny – wielki problem pielęgnacyjny

mgr Elżbieta Rojek

specjalista pielęgniarstwa onkologicznego, opieki długoterminowej

Pacjenci kierowani do Zakładów Opiekuńczo-Leczniczych przewlekle chorzy, często obciążeni są odleżynami, nie rzadko są to odleżyny V stopnia. Ich pielęgnacja to ogromne wyzwanie wymagające holistycznego podejścia, kontynuacji leczenia chorób zasadniczych, uzupełnienia niedoborów białkowych, wyrównania elektrolitów i mikroelementów, zastosowania specjalistycznych opatrunków.

Studium przypadku:

  • Chory 61 letni, po urazowej amputacji przedramienia lewego i podudzia prawego, z niedowładem kończyn dolnych po urazie kręgosłupa Th10-12, przewlekle cewnikowany ze względu na pęcherz neurogenny został przekazany do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego z Oddziału Chirurgii ogólnej gdzie przebywał z powodu postępującej martwicy w zakresie rozległej odleżyny okolicy pośladka lewego, ok. lędźwiowo-krzyżowej i ok. okołoodbytniczej, ciężkiego stanu ogólnego po zabiegu laparotomii z wyłonieniem stomii na esicy (21.06.2016 r.) Na Oddz. Chirurgii wycięto odleżyny nad lewym krętarzem większym (29.06.2016r.), pozostałe odleżyny opracowano za pomocą sondy ultradźwiękowej, po uzyskaniu stabilizacji stanu chory przekazany do ZOL celem kontynuacji leczenia i pielęgnacji.

Pacjent przebywał w Zakładzie od 14.09.2016 do12.04.2017 rok. Pobyt powikłany niedrożnością mechaniczną, zrostową jelita cienkiego, ponownie hospitalizowany na Oddziale Chirurgii od 24.02 do 16.03.2017 następnie przekazany ponownie do ZOL.

  • W badaniu mikrobiologicznym  z odleżyn wyhodowano: Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis
  • W badaniu biochemicznym z 29.06.2016 - poziom albumin: 21 g/l, białko całkowite 55 g/l.
  • W badaniu biochemicznym z 02.03.2017 - poziom albumin: 29 g/l, białko całkowite 57 g/l.

W trakcie kontynuacji leczenia w Zakładzie zastosowano:

  • Leczenie podstawowe
  • Dietę wysokobiałkową, wysokokaloryczną, suplementację Cubitan 2x dziennie,

 

 

 

 

 

 

  • Protifar 3x miarka 

  • Materac zmiennociśnieniowy
  • Zmiana pozycji co 2 godziny
  • Rehabilitację ruchową
  • Psychoterapię
  • Leczenie odleżyn za pomocą;
    • Przemywanie Octaniseptem, NaCl 0 ,9%
    • Braunol - przymoczki
    • GranuGel w celu uwodnienia i oczyszczenia pozostałości tkanek martwicy,
    • Aquacel Ag+ Extra
    • Aquacel Ag
    • Aquacel Foam
    • Granuflex Pasta, Granuflex
    • Granuflex Extra Thin

Zmianę opatrunku na początku leczenia stosowano według potrzeb,  2xdziennie, w miarę zmniejszenia się wydzieliny i opanowania infekcji opatrunek zmieniano 1x dziennie, co drugi dzień, a następnie co 3 dni.

10.06.2016 (zdjęcie z archiwum rodziny)                      Zdjęcie z 20.08.2016                                     Zdjęcie z 07.09.2016                                      

Zdjęcia w dniu przyjęcia pacjenta do ZOL.

Zdjęcie z 14.09.2016

Ponieważ rany były rozległe, zainfekowane, z dużą ilością wydzieliny zastosowano:

-Granugel - celem oczyszczenia rany z resztek martwicy, zapewnienia wilgotnego środowiska i przygotowania rany do ziarninowania

-Aquacel Ag+ Extra – celem  zwalczenia infekcji i ewakuacji wydzieliny

-Aquacel Foam – jako opatrunek wtórny

- zastosowano suplementację diety Cubitanem i Protifarem mającą na celu wspomóc organizm w składniki konieczne do odbudowy tkanek i regeneracji skóry.

Zdjęcie z 22.09.2016 rok                                             Zdjęcie z 04.10.2016 rok

Zastosowane opatrunki:

- Braunol – przymoczki

- Aquacel Ag+ Extra/Aquacel Ag

- Aquacel Foam

 

Zdjęcie z 27.10.2017                                                 Zdjęcie z 13.12.2016 rok

Po 3 miesiącach stosowania opatrunków specjalistycznych rana znacznie spłyciła się, a brzegi obkurczyły się. Kontynuowano opatrunki z Aquacel Ag+ Extra/Aqacel Ag,  Aquacel Foam oraz dietę wysokobiałkową, wysokokaloryczną, suplementację Cubitan 2x dziennie i Protifarem 3x1 miarka. W procesie leczenia zaobserwowano znaczny wzrost fazy ziarninowania i naskórkowania.

Zdjęcie z 20.01.2017                                               Zdjęcie z 02.02.2017                                 Zdjęcie z 16.02.2017

Rana bez cech infekcji. Dalszy cel - utrzymanie wilgotnego środowiska i sprzyjających warunków ziarninowania i epitalizacji. Stosowano: Granuflex pasta + Granuflex, Granuflex Extra Thin

Zdjęcia z 12.04.2017

Pacjent 13.04.2017 został wypisany do domu pod opiekę rodziny. Rodzina została przeszkolona co dalszej pielęgnacji, zmiany opatrunków.

Zalecenia:

  • kontynuacja opieki przez lekarza i pielęgniarkę POZ
  • zmiana opatrunków według potrzeb, jednak nie rzadziej niż co 2-3dni
  • stosowanie diety wysokobiałkowej
  • suplementacja diety Cubitanem 2xdziennie
  • uplementacja diety Protifar 3 x miarka
  • materac zmiennociśnieniowy
  • rehabilitacja przyłóżkowa

Rany przewlekłe w postaci odleżyn stanowią poważną grupę powikłań występujących u pacjentów Zakładów Opiekuńczo-Leczniczych, obarczonych wielochorobowością, ograniczoną sprawnością ruchową, w wieku podeszłym. Odleżyny nie występują samodzielnie jako jednostka chorobowa. Zazwyczaj są powikłaniem różnych chorób prowadzących do osłabienia stanu chorego i długotrwałego ograniczenia pacjenta w zakresie ruchowym. Przebieg gojenia odleżyn zależy od wielu czynników, ogromne znaczenie ma zaangażowanie interdyscyplinarnego zespołu terapeutycznego, jak również zastosowanie specjalistycznych opatrunków i , uzupełnienia niedoborów białkowych, wyrównania elektrolitów i mikroelementów w tym przypadku duże znaczenie stanowiła suplementacja diety Cubitanem i Protifarem. Wysoka zawartość białka, karotenoidów, Wit. C i E, cynku, argininy wzmocniła organizm oraz przyspieszyła proces gojenia ran.

 

Odleżyny powstają szybko ale ich leczenie trwa miesiącami, stanowią problem opiekuńczy i duże obciążenie finansowe, dlatego w opiece nad pacjentem obłożnie chorym bardzo ważna jest profilaktyka i edukacja opiekunów by skutecznie zapobiegać powstawaniu odleżyn.